Jak reagować na trudne zachowania dziecka?
Poradnik dla rodziców z Olsztyna.
Spieszysz się rano, a dziecko nie chce wstać z łóżka. A może spędziłaś godzinę na gotowaniu, a dziecko nie chce zjeść. Znasz to? Naukowcy sprawdzili, co w takich momentach pomaga rodzicom zachować spokój i bez kłótni przekonać dziecko do współpracy.
Naukowcy z Uniwersytetu Ben-Guriona w Izraelu przeanalizowali blisko 100 badań nad wychowaniem i samoregulacją w rodzinie. Wskazali dwie cechy, które pomagają rodzicowi zapanować nad swoimi emocjami, zanim te niebezpiecznie się rozwiną:
- konsekwencja to trzymanie się ustalonych zasad, niezależnie od nastroju czy zmęczenia. Rodzic sumienny nie zmienia reguł z dnia na dzień. On stawia dziecku wymagania, którym ono realnie może sprostać.
- ugodowość to nie uległość. To ciekawość rodzica i chęć zrozumienia, co stoi za zachowaniem dziecka. Krzyk czy płacz dziecka rzadko są kaprysem. Często kryje się pod nimi zmęczenie, strach albo frustracja, której dziecko jeszcze nie umie nazwać.
Żaden rodzic przez całą dobę nie jest sumienny i ugodowy. Na jego reakcje wpływają niewyspanie, praca, zmęczenie i temperament samego dziecka. Jeden trudny poranek nie przekreśla całego rodzicielstwa. Można za to pracować nad konkretnymi nawykami rodzica, krok po kroku, aby zapewnić dziecku warunki do rozwoju i miłość.
Akademia-olsztyn
Jak to wygląda w praktyce? Kilka przykładów z codziennych sytuacji.
- Dziecko krzyczy i rzuca zabawką, bo nie dostało tego, czego chciało. Zamiast zakazu i podniesionego głosu, nazwij emocję i wyznacz granicę jednym zdaniem: „Widzę, że jesteś zły, ale nie pozwalam rzucać zabawkami.”
- Dziecko odmawia wyjścia z domu, choć się spieszycie. Zamiast powtarzać polecenie coraz głośniej, zaproponuj krótką pauzę i wybór: „Buty czerwone czy niebieskie? Wybierz, wychodzimy za minutę.”
- Dziecko boi się nowej sytuacji, na przykład pierwszych zajęć w nowej grupie. Zamiast „nie ma się czego bać”, powiedz „rozumiem, że to nowe i trochę stresujące. Będę stała pod drzwiami przez pierwsze pięć minut.”
- Zdarzyło ci się krzyknąć mocniej, niż chciałaś? Wróć do rozmowy. „Zdenerwowałam się i krzyknęłam. Nie powinnam była tak mówić, ale musimy porozmawiać o tym, co się stało.” Takie zdanie nie odbiera autorytetu. Pokazuje dziecku, że emocje można nazwać i naprawić.
Dziecko, które czuje się bezpiecznie w swoich emocjach, chętniej próbuje nowych rzeczy i wierzy we własne siły. Tak jest na kursach czytania, technik pamięciowych i koncentracji w Akademii efektywna-nauka.pl w Olsztynie. – Syn nabrał więcej pewności siebie, a w domu opowiadał czego nowego się nauczył – tak jedna z mama napisała o kursie Akademii. Zajęcia Akademii nie powiedzą rodzicowi jak wychować dziecko, ale wzmocnią wiarę dziecka w siebie i pokażą mu, że dużo potrafi i wie.
Przyjdź z dzieckiem na bezpłatną lekcję pokazową do Akademii efektywna-nauka.pl i przekonajcie się czy to coś dla was. Wymagana rezerwacja miejsca przez formularz na końcu tej strony lub na zadzwoń kom. 509856971 Akademii w Olsztynie przy ul. Ratuszowej 3..
Najczęstsze pytania rodziców
Czy jeden krzyk zaszkodzi dziecku? O rozwoju dziecka decyduje to, co dzieje się w domu zwykle, nie jeden trudny poranek. Krótka rozmowa i przeprosiny po zbyt ostrej reakcji naprawiają kontakt szybko.
Jak nazwać emocję, kiedy dziecko jeszcze nie mówi pełnymi zdaniami? Możesz nazwać ją za dziecko, prostym słowem: złość, strach, smutek. Z czasem dziecko samo zacznie sięgać po te słowa zamiast po krzyk czy płacz.
Czy ugodowość oznacza zgadzanie się na wszystko? Ugodowość to zrozumienie emocji dziecka przy jednoczesnym trzymaniu jasnej granicy. Możesz przyjąć złość dziecka i równocześnie nie zgodzić się na konkretne zachowanie, na przykład bicie czy rzucanie przedmiotami.
Co zrobić, gdy codziennie brakuje mi cierpliwości? Zmęczenie, stres i brak snu wpływają na reakcje każdego rodzica. Zamiast nakręcać się i wpadać w „szał” zrób krótką pauzę przed odpowiedzią lub po prostu przytul swoje „niegrzeczne” dziecko. Ta taka mała zmiana uspokoi ciebie i dziecko i zapobiegnie eskalacji konfliktu.
Od jakiego wieku warto uczyć dziecko nazywania emocji? Można zacząć już z kilkulatkiem, nazywając emocje prostymi słowami przy każdej okazji. Im wcześniej dziecko styka się z takim językiem, tym łatwiej sięga po niego zamiast po krzyk.
Czy konsekwencja w wychowaniu oznacza sztywne zasady? Nie chodzi o sztywność, tylko o przewidywalność. Dziecko lepiej znosi trudne chwile, kiedy wie, czego się po rodzicu spodziewać, niezależnie od jego humoru danego dnia. Np. dziecko w sklepie nie będzie darło się w niebogłosy, gdy nie kupisz mu nowej zabawki, gdy będzie wiedziało, że za takie zachowanie dostanie szlaban na … (gry, słodycze, wyjście, więcej dodaj sama).
Czy warto przepraszać dziecko po zbyt ostrej reakcji? Tak, przeprosiny nie odbierają rodzicowi autorytetu. Liczy się to, co robisz, gdy emocje opadną: czy nazywasz swoje zachowanie, wracasz do rozmowy i przy kolejnej okazji reagujesz łagodniej.
Ireneusz Górski, trener z ponad 1000 godzinami przeprowadzonych kursów efektywnej nauki i koncentracji. Dyrektor i założyciel Akademii efektywna-nauka.pl w Olsztynie. Absolwent prestiżowych studiów MBA Executive GFKM (2006), doświadczony trener HR i ekspert biznesowy ACDI/VOCA Firm 2000 (PWC), wcześniej dziennikarz, wydawca. Prywatnie tenisista, narciarz i żeglarz.
