Mapa myśli, czyli jak szybko robić wartościowe notatki ze spotkania. Poradnik dla dorosłych w Olsztynie
Wracasz ze spotkania biznesowego z notatnikiem pełnym zdań, do którego i tak nigdy nie wracasz? Znasz to? Klasyczne notowanie w punktach, jedno pod drugim, sprawdza się przy krótkiej liście zadań, ale zawodzi przy dłuższej rozmowie, burzy mózgów czy wykładzie. Mapa myśli to metoda notowania, która pozwala Ci w kilka minut uporządkować nawet skomplikowaną dyskusję i wrócić do niej za tydzień bez czytania wszystkiego od nowa.
Dlaczego dorośli notują nieefektywnie
Notatka w formie listy punktów ma jedną wadę: jest liniowa. Każda nowa myśl trafia na koniec strony, nawet jeśli logicznie łączy się z czymś, co zapisałeś wcześniej. Podczas spotkania albo szkolenia, gdzie wątki mieszają się i wracają, taki układ szybko traci przejrzystość.
Do tego dochodzi czynnik czasu. W pracy rzadko jest okazja, żeby po spotkaniu przepisać notatki na czysto. Zostaje więc chaotyczny zapis, do którego trudno wrócić nawet po kilku dniach, nie mówiąc o kilku tygodniach. W efekcie ustalenia ze spotkania giną, a te same tematy trzeba omawiać po raz drugi.
Ten sam problem dotyczy szkoleń i wykładów, w których materiału jest znacznie więcej niż na typowym spotkaniu zespołu. Prowadzący mówi swoim tempem, a uczestnik, próbując nadążyć z zapisywaniem pełnych zdań, w rzeczywistości przestaje słuchać i rozumieć to, co się dzieje. Notatka wychodzi długa i mało przydatna, bo powstała kosztem uwagi poświęconej samej treści.
Mapa myśli, narzędzie z zapleczem naukowym
Metodę mapy myśli opracował Tony Buzan, brytyjski psycholog i popularyzator technik efektywnej nauki. W latach siedemdziesiątych szukał sposobu notowania, który odzwierciedlałby naturalny sposób pracy mózgu, czyli myślenie skojarzeniami, a nie ciągiem zdań ułożonych jedno pod drugim.
Naukowe podstawy tej metody potwierdził Roger Sperry, laureat Nagrody Nobla z 1981 roku za badania nad półkulami mózgowymi. Wykazał on, że lewa półkula odpowiada za logikę, słowa i porządek, a prawa za obraz całości, kolory i skojarzenia. Tworząc mapę myśli, angażujesz obie półkule naraz, dzięki czemu notatka jest nie tylko czytelniejsza, ale i łatwiejsza do zapamiętania, nawet bez ponownego jej czytania.
Buzan zakładał, że możliwości ludzkiej pamięci są dużo większe, niż zwykle wykorzystujemy w codziennej pracy. Dostęp do tych zasobów dają słowa klucze, ponieważ każde z nich uruchamia cały kontekst skojarzeniowy związany z tematem spotkania. Dlatego jedno słowo na gałęzi mapy potrafi przywołać w pamięci całą dyskusję, która się wokół niego toczyła.
Jak zrobić mapę myśli ze spotkania lub szkolenia krok po kroku
Krok 1. Na środku kartki, ułożonej poziomo, zapisz temat spotkania, na przykład nazwę projektu. Zaznacz go kolorem lub ramką.
Krok 2. Wyznacz główne gałęzie odpowiadające kluczowym wątkom rozmowy. Przy notatce ze spotkania biznesowego dobrze sprawdza się układ: CO, KTO, KIEDY, DLACZEGO i JAKIE DALSZE KROKI.
Krok 3. Od głównych gałęzi prowadź cieńsze rozgałęzienia ze szczegółami, na przykład konkretne zadania, terminy czy nazwiska osób odpowiedzialnych.
Krok 4. Na każdej gałęzi zapisuj tylko pojedyncze słowa klucze, drukowanymi literami, poziomo. Pełne zdania spowalniają notowanie i zaśmiecają mapę.
Krok 5. Użyj koloru jako dodatkowej informacji. Możesz na przykład oznaczać na zielono zadania do zrobienia, a na czerwono sprawy pilne albo wymagające decyzji.
Taka notatka, zrobiona w trakcie spotkania, od razu staje się gotową listą działań, którą łatwo przejrzeć bez czytania całego zapisu od początku.
Przykład: notatka z podsumowania kwartału
Wyobraź sobie spotkanie podsumowujące kwartał w firmie. W centrum kartki zapisujesz „Podsumowanie Q3”. Główne gałęzie to: WYNIKI, PROBLEMY, DECYZJE i DZIAŁANIA NA Q4. Na gałęzi WYNIKI wystarczą pojedyncze liczby i hasła, bez opisowych zdań. Na gałęzi DZIAŁANIA NA Q4 zapisujesz konkretne zadania wraz z osobą odpowiedzialną, umieszczoną obok jako mniejsza gałąź. Taka mapa, zrobiona w trakcie spotkania, może posłużyć jako gotowe podsumowanie do wysłania zespołowi mailem, bez dodatkowego przepisywania.
Mapa myśli w burzy mózgów i planowaniu projektu
Mapa myśli sprawdza się nie tylko przy notowaniu cudzych słów, ale też przy Twoich własnych pomysłach. Podczas burzy mózgów zapisz temat centralny, a wokół niego swobodnie dodawaj pomysły jako osobne gałęzie, bez oceniania ich w trakcie tworzenia. Dopiero na końcu pogrubiasz i łączysz kolorem te wątki, które wydają się najbardziej obiecujące.
Ta sama struktura pomaga też w planowaniu projektu: gałęzie mogą odpowiadać etapom pracy, osobom zaangażowanym albo zasobom potrzebnym do realizacji. Dzięki temu jedna kartka zastępuje kilka osobnych list, które normalnie trzeba by ze sobą ręcznie zestawiać.
Mapa myśli sprawdza się też przy nauce własnej, poza pracą, na przykład podczas przygotowań do egzaminu zawodowego albo kursu podyplomowego. W centrum kartki zapisujesz nazwę modułu, a główne gałęzie odpowiadają kolejnym zagadnieniom z sylabusu. Taka mapa, uzupełniana po każdych zajęciach, pozwala tuż przed egzaminem szybko przypomnieć sobie całość materiału, zamiast przeglądać po raz kolejny wszystkie notatki od początku kursu.
Narzędzia cyfrowe czy wersja odręczna
Odręczna mapa myśli sprawdza się najlepiej w trakcie samego spotkania, bo jest szybsza niż otwieranie aplikacji i szukanie odpowiedniego narzędzia. Warto jednak przepisać ją później do aplikacji, na przykład popularnych narzędzi do mapowania myśli, jeśli chcesz mieć notatki uporządkowane w jednym miejscu, dodać zdjęcia albo połączyć tematy hiperłączami.
Część takich narzędzi jest darmowa, inne wymagają płatnej subskrypcji. Wybór zależy głównie od tego, jak często korzystasz z map myśli w pracy. Przy sporadycznych notatkach wystarczy zwykła kartka, a przy regularnym prowadzeniu projektów lepiej sprawdzi się narzędzie cyfrowe, które pozwala wracać do wcześniejszych map i je aktualizować, dodawać komentarze albo udostępniać je innym osobom w zespole.
Częste błędy przy notowaniu mapą myśli w pracy
Najczęstszy błąd to zapisywanie pełnych zdań zamiast pojedynczych słów kluczy, co sprawia, że notatka wygląda jak zwykła lista, tylko narysowana w innym układzie.
Drugi błąd to zbyt wiele głównych gałęzi, przez co mapa robi się nieczytelna na pierwszy rzut oka. Lepiej ograniczyć się do czterech, pięciu głównych wątków, a szczegóły rozwijać niżej.
Trzeci błąd to robienie mapy wyłącznie w trakcie spotkania, bez późniejszego uporządkowania. Kilka minut poświęconych na uzupełnienie mapy zaraz po spotkaniu znacznie zwiększa jej wartość przy kolejnym do niej powrocie.
Jak Akademia efektywna-nauka.pl w Olsztynie rozwija te umiejętności u dorosłych
Techniki notowania i zapamiętywania, w tym mapa myśli, są częścią kursu szybkiego czytania i rozwoju osobistego dla dorosłych w Akademii efektywna-nauka.pl w Olsztynie. Zajęcia pokazują, jak przełożyć te metody na codzienną pracę, naukę czy przygotowanie do egzaminów zawodowych.
Jednym z uczestników kursu dla dorosłych jest Zbigniew, który w wieku 60 lat opanował w Akademii żonglowanie i stał się inspiracją dla innych kursantów. Jego historia pokazuje, że nowe umiejętności, także te związane z pamięcią i notowaniem, można rozwijać w każdym wieku, niezależnie od tego, jak dawno skończyła się Twoja edukacja formalna.
Dobre kursy dla małych i dużych w Olsztynie, to hasło, które najlepiej opisuje podejście Akademii do nauki dorosłych.
Na kursie ćwiczysz też szybkie czytanie, dzięki któremu materiały szkoleniowe i firmowe dokumenty przeglądasz nawet dwa do pięciu razy szybciej niż wcześniej, z pełnym zrozumieniem treści, co w codziennej pracy oznacza więcej czasu na inne zadania.
Pełną ofertę kursu poznasz na stronie Akademii, gdzie znajdziesz też termin bezpłatnej lekcji pokazowej. W opiniach po kursie czytamy: „Bardzo ciekawy kurs rozwoju IQ i szybkiego czytania dla dorosłych. Jestem bardzo zadowolona z efektów, techniki pamięciowe ułatwiają mi pracę.”
Korzyści, które zauważysz najszybciej
Regularne notowanie mapą myśli, połączone z innymi technikami efektywnej nauki, przynosi kilka konkretnych efektów w pracy i w codziennym rozwoju:
- krótszy czas przygotowania podsumowania ze spotkania, bo notatka jest gotowa od razu po jego zakończeniu,
- łatwiejsze wracanie do ustaleń sprzed kilku tygodni, bez czytania długich akapitów tekstu,
- lepsze zapamiętywanie treści szkoleń i wykładów, dzięki zaangażowaniu obu półkul mózgu,
- większa swoboda w burzy mózgów, bo pomysły można dopisywać w dowolnym miejscu mapy, bez trzymania się z góry ustalonej kolejności,
- jedno uniwersalne narzędzie notowania, które sprawdza się zarówno w pracy, jak i przy własnym rozwoju czy nauce języka obcego.
Te korzyści są tym bardziej odczuwalne, im częściej mapa myśli staje się Twoim stałym sposobem notowania, a nie jednorazowym eksperymentem.
Najczęstsze pytania uczestników
Czy mapa myśli sprawdzi się, jeśli nie mam talentu plastycznego?
Tak. Liczy się struktura i słowa klucze, a nie jakość rysunków. Proste strzałki i kółka w zupełności wystarczą.
Czy mogę robić mapę myśli od razu na laptopie podczas spotkania?
Możesz, choć wielu uczestników szkoleń notuje szybciej odręcznie, a dopiero potem przepisuje mapę do aplikacji.
Ile czasu zajmuje nauczenie się tej metody?
Pierwsze próby zajmują chwilę dłużej niż zwykłe notatki, ale już po kilku spotkaniach mapa myśli staje się szybsza niż notowanie liniowe.
Czy ta metoda sprawdzi się też przy nauce do egzaminu zawodowego?
Tak, mapa myśli dobrze porządkuje obszerny materiał teoretyczny i ułatwia jego powtarzanie przed egzaminem.
Czy trzeba znać metodę wcześniej, żeby zapisać się na kurs dla dorosłych w Akademii?
Nie, kurs uczy tej i innych technik od podstaw, niezależnie od wcześniejszego doświadczenia uczestnika.
Czy ta metoda ma sens, jeśli pracuję głównie zdalnie i notuję podczas rozmów wideo?
Tak, mapa myśli sprawdza się też przy spotkaniach online. Możesz notować odręcznie obok ekranu albo w prostym programie graficznym, zachowując ten sam układ: temat centralny i rozgałęzienia z wątkami rozmowy.
Nie miałem wcześniej do czynienia z technikami efektywnej nauki. Czy to nie jest zbyt późno, żeby zaczynać w dorosłym życiu?
Nie ma tu żadnej granicy wieku. Uczestnicy kursu dla dorosłych w Akademii zaczynają naukę nowych technik w bardzo różnym wieku i wielu z nich, tak jak Zbigniew, osiąga bardzo dobre efekty już po kilku tygodniach regularnych ćwiczeń.
Zapisz się na bezpłatną lekcję pokazową Akademii efektywna-nauka.pl w Olsztynie i przekonaj się, jak szybko można nauczyć się nowej metody notowania.
Ireneusz Górski, trener z ponad 1000 godzinami przeprowadzonych kursów efektywnej nauki i koncentracji. Dyrektor i założyciel Akademii efektywna-nauka.pl w Olsztynie. Absolwent prestiżowych studiów MBA Executive GFKM (2006), doświadczony trener HR i ekspert biznesowy ACDI/VOCA Firm 2000 (PWC), wcześniej dziennikarz, wydawca. Prywatnie tenisista, narciarz i żeglarz.
